Gạch AAC cách nhiệt tốt hơn gạch đỏ khoảng 3 đến 5 lần: hệ số dẫn nhiệt chỉ 0,11 – 0,16 W/m.K, trong khi gạch đỏ lên tới 0,58 – 0,84 W/m.K. Vì thế nhà xây bằng gạch đỏ thường nóng vào buổi tối: tường hấp thụ nắng cả ngày rồi tỏa nhiệt vào trong nhà. Tuy nhiên, AAC chỉ phát huy hết khả năng này khi chọn đúng độ dày, thi công đúng cách và bảo vệ tường khỏi ẩm. Bài viết này đi qua từng bước.
Vì sao gạch AAC cách nhiệt tốt?
Gạch AAC (gạch bê tông khí chưng áp) được làm từ cát, xi măng, vôi, thạch cao, bột nhôm và nước. Điều tạo nên sự khác biệt nằm ở bột nhôm và công đoạn chưng áp:
- Trộn hỗn hợp: cát, xi măng, vôi, thạch cao và nước được trộn thành hỗn hợp sệt như vữa lỏng.
- Tạo bọt khí: bột nhôm được thêm vào và phản ứng với hỗn hợp, sinh ra hàng triệu bọt khí li ti, phân bố đều trong khối gạch. Khối vữa nở lên như bột nở khi làm bánh rồi đông cứng lại, sau đó được cắt thành từng viên hoặc tấm theo kích thước.
- Chưng áp: gạch được đưa vào lò hơi nước áp lực cao, hấp ở nhiệt độ khoảng 190°C. Trong lò, cát và vôi phản ứng với nhau tạo ra chất giúp gạch cứng chắc. Gạch không phải nung bằng lửa như gạch đỏ.
Thành phẩm là viên gạch nhẹ hơn, khối lớn hơn và kích thước chuẩn, nên thợ xây được nhanh hơn.
Vì sao nhiều bọt khí thì cách nhiệt tốt? Không khí đứng yên rất khó dẫn nóng. Trong gạch AAC, hàng triệu bọt khí nhỏ giữ không khí đứng yên bên trong khối gạch, nên nóng từ nắng rất khó đi xuyên qua. Giống như chiếc áo phao hay tấm chăn bông: giữ được nhiệt nhờ lớp không khí bị giữ lại giữa các lớp sợi. Gạch càng nhiều túi khí, càng nhẹ thì tường càng cản nóng tốt. Còn gạch đặc, nặng thì nóng truyền qua nhanh hơn nhiều.
Hệ số dẫn nhiệt của gạch AAC vào khoảng 0,08–0,25 W/m.K tùy loại, còn bê tông đặc có thể trên 1,4 W/m.K. Nói dễ hiểu, bê tông đặc dẫn nóng nhanh hơn gạch AAC từ khoảng 5 đến 17 lần.
Lưu ý: hệ số dẫn nhiệt cho biết nhiệt đi qua vật liệu nhanh hay chậm. Số càng nhỏ, tường càng cản được nóng. Mỗi loại gạch có độ nhẹ khác nhau nên con số có thể khác, hãy xem thông số ghi trên phiếu kiểm nghiệm của lô gạch bạn mua.
Công nghệ này đã được Bộ Xây dựng xác nhận: gạch sản xuất không nung, nhẹ, cách âm và cách nhiệt tốt (Công văn 65/BXD-VLXD).
Thực tế gạch AAC với gạch đỏ, gạch nào chống nóng tốt
| Tiêu chí | Gạch AAC | Gạch đỏ |
|---|---|---|
| Hệ số dẫn nhiệt (W/m.K) | 0,11 – 0,16 | 0,58 – 0,84 |
| Trọng lượng (kg/m³) | 460 – 700 | 1.200 – 1.800 |
| Cách âm (dB) | 40 – 47 | 28 – 35 |
| Chống cháy | 4 – 6 giờ | khoảng 2 giờ |
| Độ hút nước | dưới 10% | 10 – 22% |
| Tốc độ thi công | nhanh hơn 1,5 – 2 lần | chuẩn |
| Tải trọng lên móng | giảm 15 – 20% | chuẩn |
Số liệu trên mang tính tham khảo theo nhóm sản phẩm; thông số chính xác của từng lô hàng nằm trong phiếu kiểm nghiệm của nhà sản xuất.
Tường dày gạch AAC cách nhiệt bao nhiêu là đủ mát
Bạn có thể hiểu đơn giản: tường càng dày và vật liệu càng khó dẫn nhiệt thì càng chặn nóng tốt. Hai yếu tố này được gộp thành một con số gọi là chỉ số chặn nóng, ký hiệu R:
R = độ dày tường (m) ÷ hệ số dẫn nhiệt (W/m.K)
Trong đó, R càng cao thì tường càng chặn được nóng, trong nhà càng mát. Khi tính, nhớ đổi mm sang m (100 mm = 0,1 m).
Ví dụ cách tính:
- Tường AAC dày 100 mm: R = 0,1 ÷ 0,14 = 0,71
- Tường gạch đỏ dày 200 mm: R = 0,2 ÷ 0,70 = 0,29
Tường gạch đỏ dày gấp đôi mà chỉ số chặn nóng vẫn thấp hơn hẳn, vì gạch đỏ dẫn nóng nhanh hơn nhiều. Còn với cùng một loại gạch, độ dày tăng gấp đôi thì R cũng tăng gấp đôi (AAC 75 mm lên 150 mm: R từ 0,54 lên 1,07). Như vậy có hai cách để tường mát hơn: chọn vật liệu có hệ số dẫn nhiệt thấp, hoặc tăng độ dày tường.
Bảng dưới tính theo hệ số trung bình của mỗi loại (AAC 0,14; gạch đỏ 0,70 W/m.K, lấy ở giữa các khoảng trong bảng so sánh ở trên), chưa bao gồm lớp trát. Thực tế, lớp trát hai mặt tường sẽ cộng thêm một chút khả năng chặn nóng.
| Loại tường | Độ dày (mm) | Chỉ số chặn nóng R (m².K/W), càng cao càng mát |
|---|---|---|
| Gạch AAC | 75 | 0,54 |
| Gạch AAC | 100 | 0,71 |
| Gạch AAC | 150 | 1,07 |
| Gạch AAC | 200 | 1,43 |
| Gạch đỏ | 100 | 0,14 |
| Gạch đỏ | 200 | 0,29 |
Điều đáng chú ý: tường AAC dày 100 mm đã cách nhiệt tốt hơn tường gạch đỏ dày 200 mm khoảng 2,5 lần, mà còn nhẹ hơn nhiều. Gạch AAC FUTEK có các độ dày 50, 75, 100, 120, 150 và 200 mm nên có thể chọn theo vị trí tường thay vì xây một độ dày cho cả nhà.
Gạch AAC cách nhiệt ứng dụng công trình
- Nhà hướng Tây hoặc mặt tiền hứng nắng chiều: nắng đầu chiều thường rất gắt và oi bức. Khi nắng chiếu thẳng vào tường hàng giờ liền, vật liệu chưa đủ chống nóng sẽ hấp thụ lượng nhiệt lớn rồi tỏa dần vào trong nhà, khiến nhà vẫn nóng cả buổi tối. Gạch AAC cản bớt nhiệt ngay trong thân tường, nên đây là chỗ gạch AAC phát huy tính cách nhiệt rõ nhất.
- Nhà khung thép, nhà xưởng: tường nhẹ, đỡ tải cho khung, đẩy nhanh tiến độ xây, đồng thời giúp khu làm việc bớt hấp thụ lượng nhiệt bức xạ từ bên ngoài vào.
- Nhà nhiều tầng, nền đất yếu: tường nhẹ giúp giảm 15–20% tải lên móng, mà vẫn cách nhiệt tốt. Càng lên cao, tổng khối lượng tường càng lớn nên chênh lệch này càng đáng kể.
- Phòng cần yên tĩnh và mát: cách âm khoảng 40–47 dB (gạch đỏ khoảng 28–35 dB), phòng ngủ, văn phòng, phòng học đỡ ồn hơn.
Còn mái thì sao? Mái là chỗ hứng nắng nhiều nhất trong ngày, nhiệt từ mái truyền xuống trần rồi vào các phòng ở tầng trên cùng. Muốn chặn nóng từ trên xuống, có thể dùng tấm panel ALC. Cùng là bê tông khí chưng áp nên tấm panel nhẹ và cản nóng như gạch AAC, nhưng được đúc thành tấm lớn, bên trong có cốt thép để chịu lực. Có hai loại: cốt thép một lớp (đơn) và hai lớp (kép). Lắp tấm nhanh hơn xây từng viên, và dùng được cho cả tường lẫn mái.
Ba lỗi khiến tường AAC không mát như kỳ vọng
Gạch tốt mà thi công sai thì tường vẫn nóng. Dưới đây là ba lỗi hay gặp nhất.
1. Để gạch ngấm nước. AAC xốp nên dễ hút nước bề mặt. Nước chiếm chỗ của không khí trong các lỗ nhỏ, mà nước dẫn nhiệt tốt hơn không khí rất nhiều, nên tường ướt thì cách nhiệt kém đi rõ rệt. Vì vậy xây xong cần trát và sơn sớm, làm kỹ chống thấm chân tường và chỗ tiếp giáp mái, và che mưa cho tường trong lúc chờ hoàn thiện.
2. Xây bằng vữa thường, mạch dày. Mạch vữa dày là đường cho nóng chạy qua, vữa thường gạch AAC sẽ hút nước và chưa kịp hoàn thành quá trình đóng kết để liên kết gạch. Nên dùng vữa chuyên dụng cho AAC và xây mạch mỏng. Gạch AAC cắt rất chuẩn kích thước nên cần ít vữa và ít mạch hơn.
3. Bỏ qua lớp hoàn thiện. Một thử nghiệm của Đại học KFUPM cho thấy tường AAC trát lớp cách nhiệt và sơn phản xạ nhiệt giảm 58% điện năng tiêu thụ trong phòng thử. Nói dễ hiểu, viên gạch mới là một lớp chặn nóng; thêm lớp trát và lớp sơn phù hợp sẽ giúp tường bớt hút nóng ngay từ mặt ngoài. Với nhà hướng Tây, nên chọn sơn màu sáng hoặc sơn phản xạ nhiệt.
Gạch AAC kết hợp giải pháp chống nóng vẹn toàn
Tường chỉ là một trong các đường nhiệt đi vào nhà. Muốn nhà mát thật, nên xử lý đồng bộ:
| Hạng mục | Vai trò | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tường gạch AAC | Ngăn nóng đi qua tường | Chọn độ dày theo hướng nắng, xử lý ẩm |
| Sơn phủ phản xạ nhiệt, màu sáng | Cho tường bớt hút nóng từ nắng | Hiệu quả nhất ở mặt hướng Tây |
| Mái cách nhiệt (tấm ALC hoặc lớp cách nhiệt riêng) | Chặn nhiệt từ mái, nơi nhận nắng nhiều nhất | Cần xử lý kín các mối nối |
| Che nắng, mái đua, lam chắn | Giảm nắng chiếu trực tiếp vào tường và cửa | Kết hợp với thiết kế mặt tiền |
| Kính, cửa | Nắng lọt vào nhiều nhất nhưng hay bị bỏ quên | Chọn kính chống nắng, cửa kín |
Thi công tường gạch AAC cách nhiệt đúng cách
- Xử lý chân tường: làm chống thấm cho nền, rồi đặt hàng gạch đầu tiên lên lớp vữa cân bằng thật phẳng. Làm vậy gạch không hút ẩm từ dưới lên.
- Xây bằng vữa chuyên dụng cho AAC: xây mạch mỏng, trải đều, làm đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Cắt gạch bằng dụng cụ chuyên dùng: thường xuyên kiểm tra tường có thẳng, phẳng không, để đỡ phải trát dày.
- Làm đủ giằng, lanh tô và thép liên kết đúng vị trí quy định để tường không nứt. Tường nứt là đường cho nước và nóng lọt vào.
- Trát và sơn sớm: dùng vữa trát và bột bả hợp với AAC, che mưa cho tường trong lúc chờ hoàn thiện.
Cách chọn gạch AAC cách nhiệt
- Chọn độ dày theo vị trí tường: tường ngoài hứng nắng nên dùng 150–200 mm; tường ngăn phòng 75–100 mm; vách nhẹ 50 mm.
- Chọn mác gạch theo công trình: FUTEK có mác B3, B4, B6. Mác càng cao chịu lực càng tốt, hợp với nhà nhiều tầng hoặc chỗ chịu lực lớn.
- Xin phiếu kiểm nghiệm: ghi rõ độ dẫn nhiệt, trọng lượng và độ chịu nén của từng lô.
- Hỏi luôn vữa và phụ kiện: vữa xây, vữa trát, bột bả chuyên dụng quyết định tường có nứt, có lọt nóng hay không.
- Chọn nhà cung cấp giao hàng đều: gạch về chậm thì tường nằm trần lâu, dễ ngấm mưa.
Gạch AAC dễ cưa, cắt, khoan nên đi ống điện nước âm tường rất gọn. Chỗ đục tường nhớ trám kín và chống thấm lại.
Giải pháp gạch AAC FUTEK
AAC FUTEK sản xuất hai dòng sản phẩm bê tông khí chưng áp: gạch AAC các độ dày 50, 75, 100, 120, 150, 200 mm và tấm panel ALC dùng cho tường và mái, có hai loại cốt thép một lớp và hai lớp. Để nhận tư vấn độ dày, mác gạch và báo giá theo khối lượng công trình, liên hệ hotline của FUTEK.
Câu hỏi thường gặp về gạch AAC cách nhiệt
Gạch AAC có chống nóng tốt hơn gạch đỏ không?
Có. Hệ số dẫn nhiệt của gạch AAC (0,11–0,16 W/m.K) thấp hơn khoảng 3–5 lần so với gạch đỏ (0,58–0,84 W/m.K), nên nhiệt từ nắng truyền vào nhà chậm hơn nhiều.
Tường gạch AAC dày bao nhiêu thì đủ cách nhiệt?
Theo tính toán ở trên, tường AAC 100 mm đã tương đương hơn tường gạch đỏ 200 mm. Với mặt tường hứng nắng chiều, nên chọn 150–200 mm.
Gạch AAC có bị nóng vào ban đêm không?
Tường AAC chặn nóng tốt và không truyền nhiệt vào nhà ngay, nên những giờ nắng gắt trong nhà vẫn dễ chịu hơn. Tuy vậy mái và cửa kính vẫn nhận rất nhiều nóng, cần xử lý cùng lúc.
Gạch AAC có cách nhiệt khi bị ướt không?
Giảm đi. Vì vậy cần trát, sơn phủ và chống thấm đúng kỹ thuật.
Gạch AAC cách nhiệt có chống cháy không?
Có. Gạch AAC chịu lửa 4–6 giờ, cao hơn gạch đỏ (khoảng 2 giờ).
Có cần vữa riêng khi xây gạch AAC không?
Nên dùng vữa xây và vữa trát chuyên dụng cho AAC. Vữa thường làm mạch dày, tạo cầu nhiệt và dễ gây nứt tường.
Gạch AAC dùng cho tường ngoài trời được không?
Được, với điều kiện trát và sơn phủ chống thấm đầy đủ ngay sau khi xây, và xử lý kỹ chân tường, vị trí tiếp giáp mái, cửa sổ.
Nhà hướng Tây nên chọn gạch AAC dày bao nhiêu?
Mặt tường hướng Tây nên dùng 150–200 mm, kết hợp sơn phủ màu sáng hoặc lớp phản xạ nhiệt. Các tường ngăn bên trong có thể dùng 75–100 mm.